Ramai yang pernah mendengar hadis tentang lima jenis haiwan yang dibenarkan dibunuh, namun masih ada salah faham sehingga menyangka Islam menggalakkan umatnya membunuh semua haiwan tersebut tanpa sebab.
Baca juga: Sedang TTC? Ramai Percaya Habbatussauda Boleh Bantu Kesuburan, Ini Kata Pakar
6 JENIS HAIWAN YANG DIBENARKAN DIBUNUH DALAM ISLAM
Foto: Facebook Nik Ahmad Sufian
Hakikatnya, para ulama menjelaskan bahawa keharusan itu diberikan kerana haiwan-haiwan berkenaan lazimnya membawa mudarat, mengancam keselamatan atau menyebabkan kerosakan.
Malah, apabila semua riwayat hadis sahih dihimpunkan, terdapat enam jenis haiwan yang disebut.
Hadis Tentang Haiwan Yang Dibenarkan Dibunuh
Daripada Sayidatina Aisyah RA, Rasulullah SAW bersabda:
“Lima jenis haiwan fawasiq yang boleh dibunuh di Tanah Haram ialah tikus, kala jengking, burung lang, gagak dan anjing yang ganas.”
Hadis ini diriwayatkan oleh Imam al-Bukhari (No. 3314) dan Imam Muslim (No. 1198).
Apakah Maksud Fawasiq?
Perkataan fawasiq ialah kata jamak kepada fasiq. Namun apabila digunakan kepada haiwan, ia bukan bermaksud haiwan tersebut berdosa seperti manusia.
Menurut Imam al-Nawawi, asal perkataan fisq bermaksud “keluar”. Haiwan-haiwan ini dinamakan fawasiq kerana sifatnya yang keluar daripada kebiasaan haiwan lain, iaitu sering menyakiti, menyerang atau mendatangkan kerosakan kepada manusia.
Atas sebab itu, haiwan-haiwan ini dikecualikan daripada larangan membunuh haiwan di Tanah Haram atau ketika seseorang sedang berihram.
6 Haiwan Yang Dibenarkan Dibunuh Dalam Hadis
Foto: Gemini AI
1. Tikus
Tikus terkenal sebagai haiwan perosak yang boleh merosakkan makanan, harta benda dan membawa penyakit.
Ibn Hajar al-‘Asqalani menyatakan hampir tiada perselisihan ulama mengenai keharusan membunuh tikus, termasuk bagi orang yang sedang berihram.
2. Kala Jengking
Kala jengking disebut secara jelas dalam hadis kerana sengatannya boleh membahayakan manusia.
Ibn al-Mundhir turut menyatakan beliau tidak mengetahui wujudnya perbezaan pendapat ulama mengenai keharusan membunuh kala jengking.
3. Ular
Walaupun tidak disebut dalam riwayat hadis yang paling masyhur, ular disebut dalam riwayat sahih lain yang diriwayatkan oleh Imam Muslim.
Imam al-Nawawi menjelaskan bahawa apabila semua riwayat sahih dihimpunkan, ular termasuk dalam kategori haiwan yang dibenarkan dibunuh kerana boleh mengancam keselamatan manusia.
4. Burung Lang
Burung lang atau sejenis burung pemangsa turut disebut dalam hadis.
Haiwan ini dibenarkan dibunuh kerana sifatnya yang boleh mengganggu dan membawa mudarat dalam keadaan tertentu.
5. Burung Gagak
Dalam sebahagian riwayat, hadis menyebut burung gagak secara umum.
Namun terdapat juga riwayat yang menyebut gagak belang, iaitu gagak yang mempunyai tompok putih pada bahagian belakang atau perutnya.
Menurut Ibn Hajar, terdapat ulama yang mentafsirkan hadis ini hanya merujuk kepada gagak jenis tersebut. Malah, gagak kecil yang memakan bijirin dikecualikan daripada kategori ini.
6. Anjing Yang Ganas
Hadis menggunakan lafaz al-kalb al-‘aqur, yang bermaksud anjing yang menyerang, menggigit atau mencederakan manusia.
Ini bermakna hadis bukan memerintahkan supaya semua anjing dibunuh.
Malah, menurut jumhur ulama, istilah ini boleh merangkumi haiwan buas lain yang lazimnya menyerang manusia seperti harimau, singa atau serigala.
Mengapa Haiwan Ini Dibenarkan Dibunuh?
Menurut Imam Malik, keharusan tersebut berpunca daripada sifat haiwan-haiwan ini yang membahayakan dan mendatangkan kemudaratan.
Oleh itu, haiwan lain yang benar-benar mengancam keselamatan manusia juga boleh menerima hukum yang sama berdasarkan keadaan.
Ibn Daqiq al-‘Id turut berpandangan bahawa hukum ini boleh diqiyaskan kepada haiwan lain yang mempunyai sifat memudaratkan kerana perkataan fawasiq sendiri memberi isyarat kepada sifat menyakiti dan merosakkan.
Adakah Islam Menyuruh Membunuh Semua Haiwan Ini?
Jawapannya tidak.
Menurut Ibn Hajar al-‘Asqalani, hadis ini membawa maksud keharusan, bukannya arahan supaya manusia mencari dan membunuh semua haiwan tersebut.
Sebaliknya, ia merupakan pengecualian daripada larangan membunuh haiwan ketika berada di Tanah Haram atau dalam keadaan berihram, khususnya apabila haiwan berkenaan mendatangkan bahaya.
Dalam Islam, prinsip ihsan terhadap haiwan tetap dituntut. Haiwan tidak boleh disakiti atau dibunuh tanpa alasan yang dibenarkan syarak, dan tindakan hanya diambil apabila benar-benar terdapat ancaman atau kemudaratan.
Sumber: Facebook Nik Ahmad Sufian
