Selepas melahirkan anak, setiap ibu memerlukan masa untuk berehat dan memulihkan tubuh. Menariknya, amalan pantang bersalin di Malaysia turut berbeza mengikut kaum, agama, adat serta budaya yang diwarisi turun-temurun.
Baca juga: Ramai Ibu Simpan Idea & Kecur Air Liur, 11 Foto Menu Berpantang Amira Othman Dipuji Sedap & Seimbang
PANTANG BERSALIN PELBAGAI KAUM MALAYSIA
Daripada bertungku dan berurut dalam masyarakat Melayu, zuo yuezi bagi masyarakat Cina, amalan berasaskan Ayurveda dalam masyarakat India hinggalah penggunaan tumbuhan tradisional dalam sesetengah komuniti Sabah dan Sarawak, setiap budaya mempunyai cara tersendiri menjaga ibu selepas bersalin.
Namun, amalan ini tidak semestinya dilakukan oleh semua keluarga dalam sesuatu kaum. Cara berpantang juga boleh berubah mengikut negeri, subetnik, generasi dan pegangan masing-masing.
1. Melayu (bertungku dan berurut)
Gambar hiasan.
Dalam masyarakat Melayu, tempoh berpantang secara tradisional lazimnya berlangsung sekitar 40 hingga 44 hari.
Antara amalan yang sinonim dengan ibu Melayu ialah bertungku, berurut, memakai bengkung atau barut serta mandi herba. Penggunaan haba dan urutan dipercayai menjadi sebahagian daripada penjagaan tubuh selepas melahirkan anak.
Pemakanan juga diberi perhatian dengan sesetengah keluarga mengelakkan makanan tertentu berdasarkan konsep tradisional seperti ‘panas’ dan ‘sejuk’.
2. Cina (‘Zuo Yuezi’ selama sebulan)
Gambar hiasan.
Masyarakat Cina pula mempunyai tradisi ‘zuo yuezi’, iaitu tempoh penjagaan ibu selepas bersalin yang secara tradisinya berlangsung kira-kira sebulan.
Dalam tempoh ini, ibu digalakkan mendapatkan rehat yang mencukupi dan penjagaan khusus, termasuk dari segi pemakanan. Hidangan dengan bahan seperti halia dan herba sering dikaitkan dengan tradisi tersebut.
Sesetengah keluarga turut mempunyai pantang tertentu berkaitan mandi, mencuci rambut dan keluar rumah, namun tahap pematuhan berbeza antara individu.
3. India (herba dan amalan Ayurveda)
Gambar hiasan.
Bagi masyarakat India, penjagaan selepas bersalin pula banyak dipengaruhi oleh amalan tradisional India dan Ayurveda.
Antara amalan yang didokumentasikan termasuk urutan selepas bersalin, mandi herba, penggunaan herba tertentu, pemakanan serta balutan pada bahagian abdomen.
Sokongan ahli keluarga, khususnya wanita yang lebih berusia, turut memainkan peranan penting dalam membantu ibu berehat dan menguruskan keperluan bayi sepanjang tempoh pemulihan.
4. Sabah & Sarawak (kaya dengan adat tersendiri)
Gambar hiasan.
Sabah dan Sarawak mempunyai kepelbagaian etnik yang sangat besar, justeru amalan selepas bersalin tidak boleh disamaratakan.
Dalam sesetengah komuniti Kadazandusun di Sabah, kajian mendapati pantang makanan dan penggunaan tumbuhan tempatan menjadi sebahagian daripada amalan penjagaan selepas bersalin.
Bagi masyarakat Iban pula, dokumentasi kerajaan Sarawak merekodkan amalan tradisional seperti betapal, yang menggunakan campuran tumbuhan tertentu dan turut dikaitkan dengan penjagaan wanita selepas bersalin.
Kesimpulan
Pantang bersalin di Malaysia bukan sekadar soal makanan yang boleh atau tidak boleh dimakan. Ia turut merangkumi rehat, pemakanan, urutan, penggunaan herba, penjagaan tubuh dan sokongan keluarga.
Walaupun sesetengah amalan tradisional menjadi warisan budaya yang berharga, ibu selepas bersalin tetap memerlukan penjagaan kesihatan dan pemeriksaan susulan.
Sebarang petua atau rawatan tradisional juga wajar dipertimbangkan dengan mengambil kira keselamatan ibu dan nasihat profesional kesihatan.
Sumber: KKM (1) (2) / PubMed Central (1) (2) / UMS Journal / eJournal UPSI / Kerajaan Sarawak
FT Image: Gemini AI
